ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΙΟΥ

ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΙΟ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΙΟ

Bόρεια της Θήρας (δυτικά της Αμοργού και νότια της Παροναξίας, 111 μίλια από τον Πειραιά), η Ίος ή Νιο έχει έδαφος ορεινό (Πύργος, 713 μ.), παράγει λάδι, δημητριακά, κραοί και κτηνοτροφικά και αναπτύσοει αξιόλογη τουριστική κίνηση. Συνδέεται ακτοπλοϊκά με τον Πειραιά και τα νησιά Ανάφη, Θήρα, Θηρασία, Νάξο, Πάρο, Σίφνο, Σύρο, Φολέγανδρο και, το καλοκαίρι, με τη Ραφήνα, τη Θεσσαλονίκη και τα νησιά Άνδρο, Μύκονο και Τήνο.

Επιστροφή στον τουριστικο οδηγο της Ιου


Γνωστή για τα καταοπρα σπίτια και τις απέραντες αμμουδιές της, έχει πρωτεύουσα την Ίο ή Χώρα, στη θέση της χαίας πόλης, πάνω σε ύψωμα. Εκτείνεται κατηφορικά ως τη συνέχεια της, τον Όρμο, φυσικό και προστατευμένο λιμάνι του νησιού.
Ο γειτονικός παραλιακός Μυλοπότας ελκύει τους επισκέπτες με την χρυσή αμμουδιά του, ενώ στη νότια άκρη του νησιού το Μαγγανάρι διαθέτει αμμουδιές και γραφικά λιμανάκια.

Στη βορειοανατολική παραλία, η Αγία Θεοδότη και η Ψάθη συμπληρώνουν τα τουριστικού ενδιαφέροντος χωριά του νησιού. Εξαρτημένα από την Ίο είναι τα νησάκια Βαρβαρονήσι, Διακοφτό, Πεταλίδι, Πρασονήσι και Ψαθονήσι.


Η ιστορία του νησιού της Ιου

Υπάρχουν δύο εκδοχές για την ετυμολογική προέλευση του ονόματος Ίος. Ο μεν Πλίνιος αναφέρει ότι προέρχεται από τους Ίωνες, οι οποίοι την κατοίκησαν. Ο δε Πλούταρχος θεωρεί ότι προέρχεται από το άνθος ίον. Το βέβαιο είναι ότι η προηγούμενη ονομασία του νησιού ήταν Φοινίκη, όπως βεβαιώνει ο Πλίνιος. Το πήρε από τους Φοίνικες, που ήταν οι πρώτοι οικιστές του. Η Ίος είναι στενά δεμένη με τον Όμηρο. Η ομώνυμη πόλη της συγκαταλεγόταν μεταξύ εκείνων που έριζαν για την καταγωγή του Ομήρου. Οι αρχαίοι Ιήτες επέμεναν πολύ σ' αυτό. Μάλιστα, έδειχναν τον τάφο του καιτοντάφο της μητέρας του, της Κλυμένης. Αρκετοί αρχαίοι συγγραφείς μι­λούν για τον θάνατο και την ταφή του Ομήρου στην Ίο. Η Ίος ήταν ιδιαίτερα αναπτυγμένη την εποχή του Χαλκού. Οι κάτοικοι της είχαν αναπτύξει επικοινωνία με τη μινωική Κρήτη, τη Θήρα πριν από την καταστροφική έκρηξη του ηφαιστείου, αλλά και τη μυκηναϊκή Ελλάδα. Οι Ιήτες ήταν δραστήριοι και φημισμένοι ναυτικοί. Ασφαλές καταφύγιο για τα πλοία τους ήταν το μεγάλο φυσικό λιμάνι που βρίσκεται στη δυτική πλευρά του νησιού. Φτάνοντας οι Ίωνες στο νησί, έχτισαν μια πόλη στη θέση ακριβώς που βρίσκεται σήμερα η Χώρα, η πρωτεύουσα της Ίου. Την έχτισαν σε μια από τη φύση οχυρή θέση, σε έναν απόκρημνο βράχο που δεσπόζει στο λιμάνι. Τη φυσική οχύρωση ενίσχυσαν με ψηλό τείχος.
Η πόληκράτος Ίος έγινε μέλος της Ιωνικής Αμφικτιονίας. Μετά τη ναυμαχία της Σαλαμίνας εντάχτηκε στην Αθηναϊκή Συμμαχία, στην οποία παρέμεινε πιστή μέχρι τέλους. Νέα ακμή η πόλη γνώρισε κατά τους ελληνιστικούς χρόνους. Στα νομίσματα που κόπηκαν την εποχή εκείνη απεικονιζόταν (τι άλλο;) ο Όμηρος. Αυτή ήταν η μπροστινήόψη των νομιομάτων. Η πίσω είχε την κεφαλή της Αθηνάς. Η Αθηνά, όπως ο Ζευς και ο Απόλλων, λατρευόταν ιδιαίτερα στην Ίο.
Με τη διαίρεση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας σε Ανατολική και Δυτική, η Ίος, όπως όλος ο ελλαδικός χώρος, υπήχθη στην επικράτεια της Κωνσταντινούπολης. Εντάχθηκε στη διοίκηση του Ανατολικού Ιλλυρικού και συνδέθηκε με την επαρχία της Αχαΐας. Παρακολούθησε τις τύχες των άλλων Κυκλάδων, που σταδιακά αξιοποιήθηκαν για τη συγκρότηση της ναυτικής δύναμης της Αυτοκρατορίας.
Στα χρόνια της εικονομαχίας η Ίος συνδράμει τους νησιώτες που κινήθηκαν εναντίον του εικονομάχου αυτοκράτορα Λέοντα Γ' του Ισαύρου. Ο στόλος που έβαλε πανιά για την Κωνσταντινούπολη καταναυμαχήθηκε από τις πιστές στον αυτοκράτορα δυνάμεις. Αυτά όλα ξετυλίχτηκαν στις αρχές του 8ου αιώνα.
Ολόκληρο τον 8ο καθώς και τον 9ο αιώνα το νησί υπέστη αλλεπάλληλες πειρατικές επιδρομές από τους Σαρακηνούς που όργωναν το Αιγαίο. Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους της Δ' Σταυροφορίας το 1204, η Ίος περιήλθε στην εξουσία του Μάρκου Σανούδου, ο οποίος την συμπεριέλαβε στο Δουκάτο του Αιγαίου που ίδρυσε με έδρα τη Νάξο.

Το   1292   ο   ηγεμόνας  της Ίου  Δομένικος Σκιάβι θέλησε να αυτονομηθεί και το έκανε. Ομως, οι διάδοχοι του εκχώρησαν το νησί στον Δούκα της Νάξου. Το 1537 ήταν η χρονιά που επέδραμε ο Αλγερινός πειρατής Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα. Ο  τελευταίος αυθέντης του νησιού, ο Πιζάνι, έφυγε κυνηγημένος. Η Ίος έγινε ορμητήριο των πειρατών και το λιμάνι της ορμητήριο τους. Το 1558 δεκατέσσερα οθωμανικά πλοία κατέλαβαν το νησί, το λεηλάτησαν και αιχμαλώτισαν όσους κατοίκους είχαν απομείνει από τις διώξεις των πειρατών. Όμως, το 1579 κατοικήθηκε εκ νέου με φιρμάνι του καπουδάν πασά Ουλούζ Αλή και με τη φροντίδα ενός ιερέα, του Ποθητού. Διακόσιοι ήταν όλοι κι όλοι οι νέοι οικιστές.

Πάντως, οι πειρατές δεν άφησαν ήσυχη την Ίο. Συνέχισαν τις επιδρομές και εξακολούθησαν να χρησιμοποιούν το λιμάνι της. Ετσι, ονομάστηκε «Μικρή Μάλτα». Καθώς το νησί δεν διαθέτει πεδιάδες για να αναπτυχθεί η γεωργία, οι κάτοικοι του ήταν υποχρεωμένοι να μεταναστεύουν. Μαζί με τους Σαντορινιούς έβρισκαν συχνά καταφύγιο στις μικρασιατικές ακτές, όπου κατά κύριο λόγο ασκούσαν το επάγγελμα του βαρελοποιού.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η συμμετοχή της Ίου στην Επανάσταση του 1821. Τα καράβια της μετείχαν στον κατά θάλασσα αγώνα, αλλά δεν ήταν λίγοι οι κάτοικοι της που πή­ραν μέρος στις στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Μοριά.
Ο λόγιος Σπυρίδων Βαλέτας υπήρξε μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Το 1827, κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, ιδρύθηκε σχολείο, όπου φοίτησαν 100 ελληνόπουλα. Δάσκαλος ήταν ο Σίφνιος Νικόλαος Σπεράντζας.


Η ΙΟΣ ΣΤΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία η δημιουργία των Κυκλάδων αποδίδεται στον θεό Ποσειδώνα. Λέγεται ότι ο θεός της θάλασσας μεταμόρφωσε σε νησίδες τις νύμφες Κυκλάδες, όταν αυτές προκάλεσαν την οργή του.

Υπάρχουν όμως και άλλες παραδόσεις για την ονομασία τους από τη λέξη κύκλος, είτε επειδή εκτείνονται γύρω από τη Δήλο σε νοητό κύκλο είτε επειδή οι άνεμοι, που φυσούν ορμητικοί, ανάγκαζαν τα πλοία να περιστρέφονται.

Σε μυθικές μορφές αποδίδεται και η ίδρυση του κάθε νησιού ξεχωριστά, ενώ πλήθος από παραδόσεις αντικατοπτρίζουν την πολυκύμαντη ιστορία τους. Γιατί οι Κυκλάδες λόγω της γεωγραφικής τους θέσης, ανάμεσα στην ηπειρωτική Ελλάδα, την Ασία και την Αφρική, υπήρξαν σε όλη την διάρκεια της ιστορίας τους η γέφυρα για την ανάπτυξη των δρόμων του εμπορίου και την εξάπλωση του πολιτισμού.

 

Ios
Ios history
Ios history
Ios history
Ios history
Ios history