Vertical CSS3 Menus Css3Menu.com

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ

Η νήσος Πάρος φέρεται να κατοικήθηκε από τους προϊστορικούς χρόνους 5.000 π.χ., ενώ κατά τη 3η χιλιετία φέρεται να ήταν σημαντικό κέντρο σύμφωνα με τα ευρήματα στη Παροικία, τις Κουκουναριές και το Κάμπο. Αργότερα οι κάτοικοι μάλλον έγιναν υπήκοοι του Μίνωα εξ ου και το πρώτο όνομά της "Μινωίς", ή "Μινώα", όπως την αποκαλεί και ο Πλίνιος. Στο διάβα όμως της ιστορίας φέρεται και με άλλα ονόματα όπως: ΠακτίαΔημητριάςΖάκυνθοςΥρίαΥλίεσσαΠλατεία και Καβαρνίς.
Αργότερα καταλήφθηκε από τους Αρκάδες των οποίων αρχηγός ήταν ο Πάρος ο Παρρασίου από τον οποίο πήρε και το σημερινό όνομά της. Οι κάτοικοί της εκτός από Κρήτες τότε ήταν και Αρκάδες. Μετά την ύστερη Μυκηναϊκή περίοδο εποικίσθηκε από Ίωνες, ηγέτες των οποίων ήταν ο Kλύτιος και ο Μέλας. Τότε άρχισε ν΄ αναπτύσσεται σε ναυτική δύναμη με αξιόλογο ναυτικό δια του οποίου εγκαθίδρυσε αποικίες στη Θάσο, όπου εκμεταλλεύτηκε τα εκεί ορυχεία χρυσού, στη Προποντίδα, το Πάριον, και στην Αδριατική τη Φάρον. Το 600 π.Χ. η Πάρος έκοψε δικά της νομίσματα. Την εποχή εκείνη στη Πάρο λατρεύονταν η θεσμοφόρος Δήμητρα, οι Διόσκουροι, η Αφροδίτη και πρώτιστα ο Διόνυσος.

Κατά τους Περσικούς πολέμους συντάχθηκε με τους Πέρσες, όπως ήταν φυσικό σαν Ιωνική αποικία, ενάντια της αθηναϊκής κυριαρχίας και του εμπορικού ανταγωνιστή της. Αυτό είχε ως συνέπεια αργότερα ο ήρωας του Μαραθώνα Μιλτιάδης να εκστρατεύσει εναντίον της ανεπιτυχώς, και στη συνέχεια ο Θεμιστοκλής, ο οποίος και την κατέλαβε το 479 π.Χ. Μετά τη κατάληψή της από τον Θεμιστοκλή περιήλθε σε υποτέλεια εντασσόμενη στη Α΄ Αθηναϊκή Συμμαχία της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, αν και προσπάθησε ν΄ αποσχισθεί το 412-410 π.χ. μέχρι το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου και της ήττας των Αθηναίων. Το 378 π.Χ. η Πάρος απετέλεσε κατόπιν εκβιασμού και νέου κινδύνου καταστροφής από τον στόλο της Αθηναϊκής δημοκρατίας μέλος της Β΄ Αθηναϊκής Συμμαχίας μέχρι τον λεγόμενο συμμαχικό πόλεμο του 357 π.Χ. όπου και απελευθερώθηκε μαζί με την Χίο.

Κατά τη παραμονή της στην Αθηναϊκή Συμμαχία, η νήσος συνδέθηκε με την καλλιτεχνική και πνευματική άνθιση της Αθήνας υπό την αρπαγή των λευκών μαρμάρων της, αναδεικνύοντας όμως και θαυμαστούς καλλιτέχνες όπως ο μαθητής του Φειδία Αγοράκριτος, οι ζωγράφοι Νικάνωρ και Αρκεσίλαος και υπέρ πάντων αυτών ο μεγαλοφυής αρχιτέκτονας και γλύπτης του 4ου αιώνα π.Χ. ο Σκόπας που αποτύπωσε στα έργα του κατά μοναδικό τρόπο το πάθος και τη συγκίνηση. Άλλοι ονομαστοί της αρχαιότητας που κατάγονταν από την Πάρο ήσαν ο περίφημος ιαμβογράφος Αρχίλοχος και ο ελεγειακός ποιητής και σοφιστής Εύηνος που μνημονεύεται στην Απολογία του Σωκράτους του Πλάτωνα.

Μετά τη μάχη της Χαιρώνειας το 338 π.Χ. η Πάρος περιήλθε αλληλοδιαδόχως στους Μακεδόνες, στους Πτολεμαίους, στον Μυθριδάτη και στους Ρωμαίους. Η διάδοχη Βυζαντινή Αυτοκρατορία διατήρησε την ισχύ της στη νήσο μέχρι το 1207 όταν ο Ενετός Μάρκος Σανούδος ίδρυσε το Δουκάτο της Νάξου στο οποίο και υπάχθηκε. Το 1537 την Πάρο κατέλαβε ο Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα μετά της γενναίας αντίστασης του τελευταίου Φράγκου ηγεμόνα Βερνάρδου Σαγρέδου στο Κάστρο του Κεφάλου. Οι 6.000 περίπου Παριανοί βρήκαν τότε οικτρά τύχη, άλλοι φονεύθηκαν, άλλοι εξανδραποδίσθηκαν, οι νεότεροι μπήκαν πληρώματα στο οθωμανικό στόλο ενώ τα παιδιά τους παραδόθηκαν σε τάγματα γενιτσάρων. Σε όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας η Πάρος υπαγόταν στον Καπουδάν Πασά και είχε Τούρκο Βοεβόδα και Καδή. Λόγω όμως της ασφάλειας που παρείχαν κάποιοι όρμοι της, η Πάρος εξελίχθηκε σε ορμητήριο πειρατικών πλοίων τα οποία λυμαίνονταν το Αιγαίο, κατά τον 17ο και 18ο αιώνα. Ένεκα αυτών των δραστηριοτήτων η Πάρος έγινε επανειλημμένα θέατρο καταστροφής όπως το 1666 που καταστράφηκε και το Μοναστήρι της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής. Τότε μάλιστα στη Πάρο υπήρχαν και Πρόξενοι της Αγγλίας, Γαλλίας και Ολλανδίας.

Στην Επανάσταση του 1821 η Πάρος έλαβε ενεργό μέρος. Μετά την απελευθέρωση και τη συγκρότηση του Βασιλείου της Ελλάδος παρέσχε ποικίλη συμβολή.

 

Στα νοτιοδυτικα της Ναξου, με την οποια αλλοτε ηταν ενωμενη (σημερα τη χωριζει πορθμος πλατους τριων μιλιων), η Παρος απεχει απο τον Πειραια 95 ια. Βρισκεται βορειοανατολικα της Αντιπαρου, απο την οποια τη χωριζει θαλασσιο στενο πλατους τριων τεταρτων του μιλιου.
Ορεινη (Προφητης Ηλιας, 750 μ., Μαρπησσα ή Στρουμπουλας, 730 μ.), εχει σχημα ελλειψης (ωοειδες), με δυο προφυλαγμενους κολπους, ενα στα δυτικα, οπου η πρωτευουσα Παρος ή Παροικια, κι ενα στα βορεια, οπου η Ναουσα. Το νησι παράγει μαυρο κρασι, μπαμπακι, λαδι, καπνο, δημητριακα, ο σπρια και προοιντα κτηνοτροφίας και διαθέτει ορυχεία μόλυβδου, ψευδάργυρου και μαγγανιου. Ξακουστο ομως από την αρχαιότητα είναι για τα λατομεία με τα περίφημα παριανά μάρμαρα. Σήμερα, και για τον τουρισμό του. Το αεροδρόμιο, 11 χλμ. από την Παροικία, επιτρέπει την αεροπορική σύνδεση της Πάρου με την Αθήνα, ενά ακτοπλοίκό συνδέεται με τον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη, το καλοκαίρι και τη Ραφήνα.

Ακτοπλοικη συνδεοη υπαρχει και με τα νησιά Αμοργός, Ανάφη, Δονούσα, Ηράκλεια, Θήρα, Θηρασία, Ίο, Κουφονήσι (Πάνω), Νάξος, Σύρος και Φολέγανδρος. Το καλοκαίρι και με Άνδρο, Μύκονο, Σίκινο, Τήνο, Ικαρία, Σάμο, Ηράκλειο Κρήτης, Σκιάθο και τις δωδεκανησιακές Αστυπάλαια, Κάλυμνο, Καστελόριζο, Κω, Νύσυρο, Ρόδο, Σύμη και Τήλο. Η εξαρτημένη από την Πάρο Αντίπαρος εξυπηρετείται από αυτήν.


Πρωτεύουσα και λιμάνι του νησιού είναι η Πάρος ή Παροικία, όπου υπάρχει η περίφημη Παναγία η Εκατονταπυλιανή κτισμένη, κατά την παράδοση, από την Αγία Ελένη, μητέρα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, όταν στάθμευσε εκεί στο ταξίδι της για τους Αγίους Τόπους.


Διαθέτει πλήθος όμορφες παραλίες, όπως και οι παράλιοι οικισμοί Αλυκή, Δρυός, Λογαράς, η ωραία Νάουσα το Πίσω Λιβάδι και η Πούντα, απ' όπου η Αντίπαρος απέχει μιαν αν?οα. Στη μέση του νησιού βρίσκονται οι όμορφες Λεύκες, ενώ πάνω από την ανατολική ακτή έχει κτιστεί η Μάρπησσα.


Με αξιόλογη τουριστική υποδομή, η Πάρος διαθέτει πολλά και καλά ξενοδοχεία και διαμερίσματα με ξενοδοχειακές παροχές, ενώ παντου νοικιάζονται δωμάτια.


Τουριστική υποδομή διαθέτει και η γειτονική Αντίπαρος με μοναδικό οικισμό το Κάστρο Αντίπαρο. Για την επικοινωνία με την Πάρο υπάρχουν οχηματαγωγα και καίκια.

Ηρακλής φονιάς


Όταν μια στενή λωρίδα γης ένωνε την Πάρο με την Αντίπαρο, όποιος κατείχε το γειτονικό μικρό νησί Σάλιαγκος, μπορούσε να ελέγχει το πέρασμα αλλά και να είναι ασφαλής. Στη Νεολιθική εποχή, το πέρασμα αυτό πρέπει να είχε μεγάλη σημασία. Στον Σάλιαγκο βρέθηκε νεολιθική κατοικηση από τις σπουδαιότερες που μας είναι γνωστές στο Αιγαίο.
  Η παρουσία του ανθρώπου στην περιοχή είναι συνεχής και στην περίοδο του Χαλκού: από τα 3200 ως  τα 2100 (στην Πρωτοκυκλαδική εποχή) έχουν εντοπιστεί ανοχόρωτοι παράλιοι οικισμοί και επτά νεκροταφεία. Στην περιοχή της Νάουσας εντοπίστηκαν δώδεκα κιβωτιόσχημοι τάφοι, από τους οποίους, οι τρεις ασύλητοι.
Σ' αυτούς, ανάμεσα στα κτερίσματα (αφιερώματα στον νεκρό), υπήρχαν σχηματοποιημένα ειδώλια και μαρμάρινα κωνικά ποτήρια.
Η κατοικιση συνεχιζοταν και στη Μεσοκυκλαδικη εποχη που κρατησε στο νησι απο το 2100 ως το 1580 π.Χ. Στο τελος της περιοδου (γυρω στα 1600 π.Χ.), η επιδραση της Κρητης εγινε εντονη. Αλλωστε, το νησι αρχικα ονομαζοταν Μινωα.
Οταν ο Ηρακλης κλ?θηκε να πραγματοποιησει τον ενατο απο τους δωδεκα αθλους, στους οποιους τον υποχρεωσε ο Ευρυσθ?ας, να του φ?ρει δηλαδ? τη ζ?νη της βασ?λισσας των Αμαζ?νων Ιππολ?της, ο ημιθεος περασε απο την Παρο.
Στο νησι βρ?κε εγκατεστημ?να και σκ?τωσε τ?σσερα απ? τα παιδι? του Μ?νωα (Ευρυμ?δοντας, Νηφαλ?ωνας, Φιλ?λαος, Χρ?σης). Π?ρε μαζ? του, ?λλους δ?ο γιους του βαοιλι? της Κρητης (Αλκα?ος και Σθεν?λαος) κι εφυγε στη Μυσ?α (στη μικρασιατικ? πλευρ? της Προποντ?δας), αναζητωντας τις Αμαζ?νες.
Ο Μ?νωας π?γε στην Παρο. Την ωρα που θυσ?αζε στις Χ?ριτες ?μαθε τον θ?νατο του γιου του, Ανδρ?γεω (τον ε?χε παγιδ?ψει στην Αθ?να ο εκε? βασιλι?ς Αιγ?ας). Π?ταξε το στεφ?νι απ? το κεφ?λι του και σταμ?τησε τον αυλ?. Απ? τ?τε, οι Π?ριοι θυσ?αζαν χωρ?ς στεφ?νι και αυλ?. Οι δ?ο μ?θοι, ?μως, απηχο?ν την πολ?χρονη αντιπαλ?τητα Μινωιτ?ν και Μυκηνα?ων.
Ο φ?νος του Ανδρ?γεω ?γινε αιτ?α να υποχρεωθο?ν οι Αθηνα?οι να στ?λνουν οτον Μιν?ταυρο το ?νθος της νεολα?ας τους, κακ? στο οπο?ο επρ?κειτο να β?λει τ?λος ο Θησ?ας.
?τσι κι αλλι?ς, στην Π?ρο, στην περιοχ? της Ν?ουσας, δημιουργ?θηκε μυκηνα?κ? ακρ?πολη που ?φτασε σε ακμ? στα τ?λη του 13ου π.Χ. αι?να.
Η ακρ?πολη καταστρ?φηκε στις αρχ?ς του 12ου αι?να. Με ?λα αυτ?, υποθ?τουμε ?τι στην εποχ? του Λ?θου, τον πρ?το λ?γο αν?πτυξης ε?χε η περιοχ? γ?ρω και ν?τια απ? την Παροικ?α, εν? στου Χαλκο?, η περιοχ? της Ν?ουσας. Για τους επ?μενους περ?που δυο αι?νες δεν ?χουμε ευ­ρ?ματα που να μαρτυρο?ν κ?ποιο ε?δος αν?πτυξης. Ν?ος οργανωμ?νος οικισμ?ς γνωρ?ζουμε ?τι δημιουργ?θηκε γ?ρω στα 950 με 900 π.Χ., ?ταν το νησ? αποικ?στηκε απ? ?ωνες.

Προοδευτικ?, ο οικισμ?ς αυτ?ς μεγ?λωνε και ν?οι οικισμο? εμφαν?ζονταν, μαζ? με δε?γματα αν?πτυξης της γεωμετρικ?ς Τ?χνης. Ως τα 700 π.Χ. οι Π?ριοι ε?χαν μπει στον χ?ρο που φωτ?ζεται απ? το φως της Ιστορ?ας.

Η ωρα?α και ο Αρχ?λοχος


Στην αρχ?, οι Π?ριοι ε?χαν τη φ?μη πολ? δ?καιων ανθρ?πων και οι κ?τοικοι ?λλων π?λεων τους ζητο?σαν να γ?νουν διαιτητ?ς για την επ?λυση διαφορ?ν που υπ?ρχαν μεταξ? τους. Μια τ?τοια διαφορ? ε?χαν η ?νδρος και η Χαλκ?δα, σχετικ? με την απο?κηση της Ακ?νθου (λιμ?νι στη Χαλκιδικ?). Τη διαιτησ?α αν?λαβαν Ερυθρα?οι, Σ?μιοι και Π?ριοι.
?ταν ολοφ?νερο ?τι το δ?κιο βρισκ?ταν στην πλευρ? της ?νδρου, υπ?ρ της οπο?ας ψ?φισαν Ερυθρα?οι και Σ?μιοι. Οι Π?ριοι, ?μως, ψ?φισανυπ?ρ της Χαλκ?δας. Οι κ?τοικοι της ?νδρου ?γιναν ?ξαλλοι.
'Οπως αναφ?ρει ο Πλο?ταρχος, απ? τ?τε ε?χαν ευχ? και κατ?ρα ο?τε να παντρε?ουν τις γυνα?κες τους με Π?ριους ο?τε να παντρε?ονται γυνα?κες της Π?ρου. Ο απ?ηχος της διαμ?χης αυτ?ς φτ?νει ως τις μ?ρες μας κι αποτυπ?νεται στα στιχ?κια που ακ?μα τραγουδιο?νται στην ?νδρο:
«Μα δεν θ?λω απ' την Π?ρο
μ?τε κ?τα για να π?ρω
μ?τε αβγ?, μ?τε κορκ?,
μ?τε πρ?μα θηλυκ?»
.
Μια γυνα?κα της Π?ρου ?μως ?γινε αιτ?α να αποκτ?σει η Ελλ?δα ?ναν σπουδα?ο ποιητ? και η πο?ηση ν?ους ορ?ζο­ντες. ?ταν κ?ποια Νεοβο?λη, κ?ρη εν?ς ?υκ?μβου, την οπο?α ερωτε?τηκε ο συμπατρι?της της Αρχ?λοχος (725 - 650 ? 708 - 628). Οσο στεν? κι αν την πολιορκο?σε ο νεαρ?ς, εκε?νη τον αρνι?ταν. Τελικ?, παντρε?τηκε ?λλον.
Απαρηγ?ρητος ο Αρχ?λοχος, το ?ριξε στην περιπετει?δη ζω?, αναζητ?ντας τον θ?νατο να τον λυτρ?σει. Τελικ?, σκοτ?θηκε σε κ?ποια μ?χη των Π?ριων με τους κατο?κους της Ν?ξου.
Στα διαλε?μματα ?μως, αν?μεσα σε μ?χες και κ?θε ε?δους επικ?νδυνες περιπ?τειες, το ?ριχνε οτο γρ?ψιμο. ?γραφε ποι?ματα αφιερωμ?να στη Νεοβο?λη και στο κρασ?. Ποι?ματα γεμ?τα π?θος αλλ? και σκωπτικ?τητα. Επιν?ησε τα ποιητικ? μ?τρα ?αμβος (βραχ? - μακρ?) και τροχα?ος (μακρ? - βραχ?), απλοπο?ησε την ποιητικ? γλ?σσα καχ την ?φερε πιο κοντ? στον λα? και τελειοπο?ησε την πο?ηση των ατομικ?ν συναισθημ?των. Θεωρε?ται ο μεγαλ?τερος ιαμβογρ?φος και απ? τους προδρ?μους της κωμωδ?ας.
Τον ε?παν «?μηρο των ι?μβων». Η Π?ρος ειδικ? του χρωστ? τη διαφ?μιση που ?κανε στα σ?κα της, τα κατακ?κκινα περ?φημα «αιμ?νια», τα μ?να που του ?λειπαν α­π? την πατρ?δα του (και τα απαθαν?τισε στα ποι?ματα του), ?ταν κ?ποια στιγμ? ο περιπετει?δης β?ος του τον ?φερε τυχοδι?κτη στη Θ?σο.
Η Π?ρος ?μως ?ταν και ε?ναι ξακουστ? για το «παριαν? μ?ρμαρο» της. Το λεπτ?κοκκο και χιον?λευκο περ?φημο μ?ρμαρο που μονοπωλε? την προτ?μηση των αγαλματοποι?ν. Οι αρχα?οι το ον?μαζαν «λυχν?τη» (λ?χνος, φως) ε?τε επειδ? το χαρακτηρ?ζει διαφ?νεια που δ?νει την α?σθηση α?γλης, ?ταν π?φτει επ?νω του το φως, ε?τε επειδ? η εξορυξη του γιν?ταν υπ? το φως λυχναρι?ν. Φυσικ?, αυτ? το μ?ρμαρο ?ταν παν?κριβο.
Οι γλ?πτες το χρησιμοποιο?σαν με μεγ?λη φειδ? και απ? κανεν?ς το μυαλ? δεν περνο?σε η ιδ?α ?τι θα μπορο?σε να κτ?σει με τ?τοιο υλικ?. Γι' αυτ? ?λλωστε ο εξ?ριστος Αθηνα?ος Αλκμεων?δης Κλεισθ?νης με παριαν? μ?ρμαρο κατ?φερε να δωροδοκ?σει τους αμφικτ?ονες των Δελφ?ν και την Πυθ?α, ?στε να χρησμοδοτε? στους Σπαρτι?τες τη «θε?κ? θ?ληση» να δι?ξουν απ? την Αθ?να τους τ?ραννους Πεισιστρατ?δες.

Στα χρ?νια της ακμ?ς της, η Π?ρος αν?πτυξε μεγ?λη βιο­μηχαν?α ενδυμ?των. Ηταν βαμμ?να σε πορφυρ? χρ?μα κι ?γιναν περιζ?τητα με την ονομασ?α «βε?δεα ». Τον ?διο καιρ?, η Τ?χνη γν?ρισε μεγ?λη ?νθηση στο νησ?. Με το ανεκτ?μητο υλικ? στα π?δια της, φυσικ? ?ταν να γ?νει πατρ?δα μεγ?λων γλυπτ?ν: τον 5ο αι?να π.Χ. αναδε?χθηκε ο Αγορ?κριτος. ?ταν μαθητ?ς του περ?φημου Φειδ?α, τ?σο καλ?ς, ?στε για πολ? καιρ? ?ργα του τα χρ?ωναν στον δ?σκαλο του.
Αν?μεσα σε αυτ? ε?ναι η Ν?μεση (τμ?ματα της βρ?σκονται στα μουσε?α Βρετανικ? και Αρχαιολογικ? της Αθ?νας), η Μεγ?λη Μητ?ρα Κυβ?λη, η Αθην? Ιτων?α κ.?.
Τον 4ο π.Χ. αι?να, περ?φημος γλ?πτης και αρχιτ?κτονας ?ταν ο Π?ριος Σκ?πας. Αν?μεσα στα ?ργα του ε?ναι ο Να?ς της Αλ?ας Αθην?ς στην Τεγ?α (με δικ? του το α?τω­μα που αναπαριστ? το κυν?γι Καλυδ?νιου κ?πρου και τη μ?χη του Τ?λεφου με τον Αχιλλ?α). Τεμ?χια του γλυπτο? βρ?σκονται στα μουσε?α Τεγ?ας και Αρχαιολογικ? της Αθ?νας). Στα 350 π.Χ., συμμετε?χε μαζ? με ?λλους στη δια­κ?σμηση του Μαυσωλε?ου, στην Αλικαρνασσ?.

Η αντιπαλ?τητα της Π?ρου με τη Ν?ξο ?φε­ρε τους Π?ριους οτο πλευρ? των Περσ?ν, ?­ταν ο Δ?της και ο Αρταφ?ρνης φ?νηκαν στο Αιγα?ο. Συμβολικ?, μια παριαν? τρι?ρης ε­ντ?χθηκε στον περσικ? στ?λο. ?μως, μετ? τη μ?χη του Μαραθ?να, οι Π?ρ­σες γ?ρισαν στην Ασ?α.
Με 70 τρι?ρεις, ο Αθηνα?ος στρατηγ?ς Μιλτι?δης φ?νηκε στην Π?ρο. Πολι?ρκησε την π?λη λ?γοντας ?τι θα αποχωρο?σε μ?νο αν οι Π?ριοι πλ?ρωναν πρ?στιμο 200 τ?λα­ντα (γι' αυτ? κι αργ?τερα κατηγορ?θηκε για «ληστρικ? εκστρατε?α»).
Αντιπροσωπε?α των νησιωτ?ν μετ?φερε στον στρατηγ? την απ?φαση τους να παραδο­θο?ν. Μεσολ?βησε η ν?χτα και μια φωτι? ?­ναψε σε κ?ποια κορφ? της κοντιν?ς Μυκ?νου.
Οι Π?ριοι π?στεψαν ?τι ξαναγ?ρισαν οι Π?ρσες για να τους βοηθ?σουν/Ετσι, π?τησαν τη συμφων?α και δεν παραδ?θηκαν. Απ? τ?τε καθιερ?θηκε η ?κφραση «αναπαρι?ζειν» που χαρακτ?ριζε ?σους αθετο?σαν τις υποσχ?σεις τους.
Τελικ?, ο Μιλτι?δης δεν μπ?ρεσε να π?ρει την Π?ρο. Οι συμπατρι?τες του τον καταδ?­κασαν σε φυλ?νιση και πρ?στιμο 50 ταλ?­ντων. Π?θανε στη φυλακ? (? απ? γ?γγραινα εξαιτ?ας τρα?ματος στην Π?ρο), εν? το πρ?­στιμο πληρ?θηκε αργ?τερα απ? τον γιο του, στρατηγ? Κ?μωνα.
?πειτα απ? χρ?νια, η Π?ρος αναγκ?στηκε να πληρ?σει στους Αθηνα?ους πρ?τα 16 κι ?­πειτα ?λλα 30 τ?λαντα. Εντ?χθηκε στην Αθηνα?κ? Συμμαχ?α απ? την οπο?α αποχ?ρη­σε το 404 π.Χ.
Στα 378, υποχρε?θηκε να ενταχθε? στη Β' Αθηνα?κ? Συμμαχ?α. Στα 357, αποστ?τησε μαζ? με την Χ?ο με την οπο?α οι Π?ριοι ?ρθαν σε συμφων?α. Μετ? τη μ?χη της Χαιρ?νειας, το 338 π.Χ., υπ?κυψαν διαδοχικ? στους Μακεδ?νες, τους Πτολεμα?ους, τον Π?ρθο Μιθριδ?τη και τους Ρωμα?ους.


ε?ναι μεγ?λο τμ?μα της Αμαζονομαχ?ας που καλ?πτει πλευρ? του Μαυσωλε?ου. Τα ?ργα του διακρ?νονται για τη οφοδρ? κ?νηση και την ?ντονη απ?δοση του π?θους. Απ? την Π?ρο κατ?γονταν επ?σης ο γλ?πτης Θρασυμ?δης και οι ζωγρ?φοι Αρκεσ?λαος και Νικ?νωρ. Στα 1627, ανακαλ?­φθηκε στο νησ? μια ακρωτηριασμ?νη χρονολογικ? επιγρα­φ?, χαραγμ?νη π?νω σε μ?ρμαρο. Ε?ναι γνωστ? με το ?νομα «Π?ρια Μ?ρμαρα» ? «Π?ριο Χρονικ?». Καταγρ?φει ?λα τα σημαντικ? για τον εμπνευστ? της γεγον?τα 1318 ετ?ν (απ? τον Κ?κροπα το 1582 π.Χ. ως το 264 π.Χ.) κι αποτελε? πολ?τιμο ε?ρημα. Σ?μερα, βρ?σκεται στο μουσε?ο της Οξφ?ρδης, στην Αγγλ?α. Η συν?χεια της εντοπ?στηκε το 1897 ως τμ?μα κ?­ποιου εξ?στη επιστρωμ?νου με μ?ρμαρο. Βρ?σκεται στο μουσε?ο της Παροικ?ας.
Βενετσι?νικη ιδιοκτησ?α
Πριν γ?νει η ?δια ορμητ?ριο πειρατ?ν, η Π?ρος γν?ρισε πολλ?ς λεηλασ?ες, καταστροφ?ς και αρπαγ?ς. Στις αρχ?ς του 12ου αι?να, τη λεηλ?τησε ο δ?γης Δομ?νικος Μικ?λης, που ε?χε εξορμ?σει απ? τη Χ?ο. Στα 1207, προσαρτ?θηκε στο Δουκ?το της Ν?ξου, που δημιο?ργησε ο Μ?ρκος
Σανο?δος, κι ακολο?θησε την τ?χη του για δυο αι? νες. Στα 1389, η δο?κισσα Φιορ?ντσα Σανο?δου ?­δωσε την Π?ρο προ?κα στη μοναχοκ?ρη της που πα­ντρε?τηκε τον Γ?σπαρο Σουμμαρ?πα. Απ? τ?τε, το νησ? ?γινε ιδιοκτησ?α της οικογ?νειας Σουμμαρ?πα.
Η δ?σποινα της οικογ?νειας, Μαρ?α, το  χ?ρισε (1414) στον πρωτ?τοκο γιο της Κρουστ?νο Α' Σουμμαρ?πα. Δ?ο χρ?νια  αργ?τερα (1416), ο δο?κας της Ν?ξου Ι?κωβος Α' βρισκ?ταν στη Σμ?ρνη.            
Εκε? ?ταν και ο σουλτ?νος Μω?μεθ Α'.  Οι δ?ο ?ντρες συναντ?θηκαν αλλ? ο Ι?κωβος παρ?λειψε να χαιρετ?σει τον Οθωμαν?. Οργ?στηκε εκε?νος και, για να εκδικηθε?, ?στειλε τον στ?λο του στις
Κυκλ?δες. Αν?μεσα στα νησι? που γν?ρισαν την τουρκικ? θηριωδ?α, η Π?ρος υπ?στη τη μεγαλ?τερη συμφο-Λατρευτικ? ?γαλμα θε?ς, πιθαν?ν της ?ρτεμης, των αρχ?ν του 5ου αι?να π.Χ. Κολοσσικ? ?ργο. Μουσε?ο Π?ρου.
ρ?: λεηλατ?θηκε ?γρια, εν? πολλο? απ? τους κατο?κους της ξεριζ?θηκαν για να πουληθο?ν στα σκλαβοπ?ζαρα. Στα 1490, ν?ος τουρκικ?ς στ?λος φ?νηκε στην περιοχ?. ?ταν του σουλτ?νου Βαγιαζ?τ Β' κι ε?χε αποστολ? να α­φαιρ?σει την Π?ρο απ? τον Νικ?λαο Α' Σουμμαρ?πα. Αυτ?ς ?ψωσε σημα?α της Βενετ?ας με το φτερωτ? λιοντ?­ρι του Αγ?ου Μ?ρκου, εν? στο νησ? ?τυχε και κατ?πλευσε μο?ρα βενετσι?νικου στ?λου υπ? τον να?αρχο Νικ?λαο Καπ?λο.
Οι Οθωμανο? ματα?ωσαν την επιχε?ρηση. Στο λιμ?νι της Π?ρου, π?ντως, ο δο?κας της Ν?ξου ε?χε π?ντα ελλιμενισμ?νες κ?ποιες γαλ?ρες, οπ?τε το νησ? δεν υπ?φερε απ? τους πειρατ?ς ?σο ?λλα. Κ?ποια στιγμ?, π?ρασε στην ιδιοκτησ?α παρακλαδιο? της βενετσι?νικης οικογ?νειας Βενι?ρη. Τελευτα?ος ιδιοκτ?της της Π?ρου ?ταν ο Βερν?ρδος Σαγρ?δος.
Μετ? απ? ηρωικ? ?μυνα στο κτισμ?νο στα 1500 κ?στρο του Κ?φαλου (ερε?πια του υπ?ρχουν ακ?μα στην περιο­χ? της Μ?ρπησσας), υπ?κυψε το 1537 στον να?αρχο πειρατ? Χα?ρεντ?ν Μπαρμπαρ?σα. Τη στιγμ? εκε?νη, το νησ? αριθμο?σε 6.000 κατο?κους. Οι γ?ροι σφ?χτηκαν, οι ν?οι στ?λθηκαν κωπηλ?τες στα καρ?βια (τα γνωστ? κ?τεργα). Μ?ζεψαν τα παιδι? και τα μετ?φεραν στη Μικρ? Ασ?α, να γ?νουν γεν?τσαροι.
Οι γυνα?κες διατ?χτηκαν να χορε?ουν στην πα­ραλ?α, ?σπου ο Χα?ρεντ?ν Μπαρμπαρ?σα να αποφασ?σει ποιες ?ταν οι ωραι?τερες και να τις διαλ?ξει για λογαριασμ? του.

Φωλια πειρατων
Στη διαρκεια της τουρκοκρατιας, η Παρος ηταν βαση και ορμητηριο πειρατων. Πολλοι απο αυτους ειχαν παντρευτει ντοπιες η ηταν και οι ιδιοι Παριοι. Λειτουργουσαν σαν εργαζομενοι οικογενειαρχες με επαγγελμα την πειρατεια. ηταν η Υψηλη Πυλη αποφασισε οτι η κατασταση ειχε παραγινει με τους πειρατες, εστειλε τον στ?λο να καθαρισει τις θαλασσες. Η εκστρατεια ειχε ελαχιστα αποτελεσματα. ?μως, στα 1666, οι Τουρκοι βγηκαν στην περιοχη της Παροικιας που ηταν γνωστο κρησφ?γετο πειρατων, λεηλ?τησαν, γκρεμισαν, βιασαν, εσφαξαν και προχωρησαν σε καθε ειδους ωμ?τητα «για την ετπβολη της ταξης». ?ντεκα χρονια αργοτερα, στα 1677, ο τουρκικος στολος ειχε εντοπισει ενα πειρατικο πλοιο στην περιοχη. Ηταν καμια εκατοστ? Φραγκοι πειρατες που θεωρησαν καλα να πιασουν στην Παρο και να κρυφτο?ν στα βουνα. Ο στολος αγκυροβολησε στο νησι. Για να μην υποστουν τα ?δια, οι Π?ριοι συγκρ?τησαν ατιοατι?οματα και βγηκαν στην ?παιθρο να βρουν τους πειρατ?ς. Τους επιασαν ολους, εκτος απο τον αρχηγο, και τους παρεδωσαν οτους Τουρκους. Παρ' ολα αυτα, οι Τουρκοι λεηλετησαν τη Ναουσα.

Ετσι κι αλλιως, σε ολη τη διαρκεια των μακρ?χρονων πολεμων αναμεσα στη Βενετια και την Οθωμανικη αυτοκρατορια, η Παρος υπ?φερε τα π?νδεινα, π?τε απ? τη μια, πατε απο τηναλλη πλευρα. Στα 1700 ομως πρεπει να ειχε αξιολογη εμπορικη κινηση, καθως στο νησι ε?χαν εγκατασταθε? πρ?ξενοιτης Αγγλιας και της Ολλανδιας. Καποια στιγμη, το νησ? δι?θετε 35 μοναστηρια. Τον 19ο αιωνα, ειχαν μεινει 17 ορθοδοξων κι ?να Γαλλων καπουτσ?νων. Στα 1820, παραμονης της Επαναστασης, οι νησιωτες ειχαν περιπ?σει σε μεγαλη φτωχεια, ο πως μαρτυρειται απο επισημο εγγραφο της εποχης. Και, σαν να μην της εφτανε αυτο, στα 1824, γνωρισε νεα λεηλασια, αυτη τη φορα απο τους πειρατες του Σφακιανο? Ζαχαρια.   . Λιγο λιγο, μετα την ενταξη της οτο αναγνωρισμενο ελληνικο κρατος (1830), η Παρος αρχισε και παλι να παιρνει επανω της. εναν αιωνα αργοτερα (1928), αριθμοι σε κατοικους οσους και σημερα. Και ειχε μετατραπει σε κεντρο καλλιεργειας εκλεκτων καπνων. Σημερα, εξελισσεται σε αξιολογο τουριστικο κεντρο.